Przegląd liny stalowej: kryteria odłożenia według ISO 4309

Lina stalowa nie zrywa się bez ostrzeżenia - ostrzega tygodniami pękniętymi drutami, spadkiem średnicy i przebarwieniem od korozji. ISO 4309 zamienia te objawy w liczby, przy których linę się odkłada, zanim puści pod obciążeniem. Dla dźwigów i wciągarek to nie zalecenie, tylko podstawa bezpiecznej eksploatacji. Oto na co patrzeć.

Pęknięte druty liczy się na odcinku

Głównym kryterium jest liczba widocznych pękniętych drutów na ustalonym odcinku liny - zwykle zliczana na długości sześciu i trzydziestu średnic. Dopuszczalna liczba zależy od konstrukcji liny i klasy urządzenia, więc czyta się ją z tablic ISO 4309, nie z pamięci. Skupienie pęknięć w jednym miejscu albo pęknięcia przy zaprasowaniu końcówki są groźniejsze niż te same druty rozłożone równo - i bywają osobnym kryterium odłożenia.

Spadek średnicy zdradza rdzeń

Zmierz średnicę liny w kilku miejscach i porównaj z nominałem. Wyraźny spadek oznacza zużycie zewnętrznych drutów, zniszczenie rdzenia albo jego wciśnięcie - lina robi się cieńsza i traci nośność mimo braku licznych pęknięć na powierzchni. To pomiar, który wyłapie zużycie niewidoczne z zewnątrz, dlatego suwmiarka jest częścią przeglądu na równi z okiem.

Korozja, deformacja i mechaniczne uszkodzenia

• Korozja zewnętrzna i wewnętrzna: naloty, wżery i suchy, zardzewiały rdzeń osłabiają linę niezależnie od pękniętych drutów.
• Deformacje: koszykowanie, wypchnięcie rdzenia, pętle, załamania, spłaszczenia i skręty - większość z nich to natychmiastowe odłożenie.
• Zużycie cierne na krążkach i bębnie oraz uszkodzenia od ciepła (zeszklenie, przebarwienie) - liczą się do łącznej oceny stanu.

Przegląd, dokumentacja i osoba kompetentna

Liny nośne przechodzą oględziny bieżące i okresowy przegląd szczegółowy przez osobę kompetentną, z zapisem stanu i decyzji. To ten zapis, a nie pamięć bosmana, pozwala śledzić postęp zużycia i wymienić linę planowo. Wymieniając, dobierz linę o właściwej konstrukcji, klasie wytrzymałości, kierunku splotu i rodzaju rdzenia - lina o tej samej średnicy, ale innej budowie, inaczej się układa na bębnie i inaczej zużywa. Zakończenia (zaprasowania, zalewane głowice, uchwyty) muszą pasować do osprzętu i mieć swoje świadectwa.

Jak to wygląda u nas

Podaj średnicę, konstrukcję i klasę liny oraz typ urządzenia albo dane z ostatniego świadectwa, a linę i zakończenia dobierzemy dokładnie do zastosowania, ze świadectwem obciążenia zrywającego do dokumentacji dźwigu. Trzymamy typowe liny pokładowe i cumownicze łatwe do domówienia względem twojej listy, żeby zużytą wymienić w terminie, a nie po zdarzeniu. Wszystko z katalogu wyposażenia pokładowego.