Osprzęt Ex do stref zagrożonych: co musi mówić certyfikat

Na tankowcu, chemikaliowcu i platformie część elektryczna w strefie zagrożonej wybuchem to nie zwykły osprzęt z dopiskiem - to urządzenie certyfikowane do konkretnej atmosfery, konkretnej strefy i temperatury. Podmiana na wizualny odpowiednik bez tego samego certyfikatu jest formalnie i praktycznie niedopuszczalna. Oto co musi się zgadzać, zanim cokolwiek zamówisz.

Najpierw strefa

Klasyfikacja stref opisuje, jak często i jak długo występuje atmosfera wybuchowa: strefa 0 - stale albo długotrwale, strefa 1 - w normalnej pracy, strefa 2 - wyjątkowo i krótko (dla pyłów odpowiednio 20, 21, 22). Strefa decyduje o dopuszczalnej kategorii urządzenia. Część dobra do strefy 2 nie wejdzie do strefy 1, a tym bardziej 0 - to pierwsza rzecz, którą sprawdza się przed doborem, bo determinuje wszystko dalej.

Rodzaj ochrony to nie jeden standard

• Ex d - osłona ognioszczelna: wybuch zamyka się w obudowie i nie przenosi na zewnątrz. Typowo oprawy, silniki, skrzynki łączeniowe.
• Ex e - budowa wzmocniona: zapobiega iskrzeniu i przegrzaniu podwyższonymi marginesami. Zaciski, skrzynki, oprawy.
• Ex i - iskrobezpieczeństwo: obwód o energii zbyt małej, by zapłonąć. Aparatura pomiarowa i sterownicza.
• Ex p - osłona z nadciśnieniem: przedmuch czystym gazem trzyma atmosferę na zewnątrz. Szafy i pomieszczenia aparatury.

Grupa gazu i klasa temperaturowa muszą pasować

Certyfikat podaje grupę wybuchowości (IIA, IIB, IIC - im dalej, tym bardziej zapalny gaz, wodór i acetylen to IIC) oraz klasę temperaturową (T1-T6 - maksymalną temperaturę powierzchni, od T1 najwyższej do T6 najniższej). Część musi obejmować grupę i klasę wymaganą dla twojego medium: urządzenie IIB nie nadaje się tam, gdzie potrzebne jest IIC, a T3 nie zastąpi T4. To nie są liczby dekoracyjne na tabliczce - to warunek dopuszczenia w danej atmosferze.

Dławnice, naprawy i integralność certyfikatu

Certyfikat urządzenia rozciąga się na sposób jego podłączenia. Dławnice kablowe muszą być certyfikowane i właściwego typu - dla osłon ognioszczelnych często barierowe - a niewłaściwa dławnica unieważnia ochronę całej obudowy. Naprawa i regeneracja osprzętu Ex podlega osobnym regułom (IEC 60079-19): wymiana elementu na niecertyfikowany albo obróbka powierzchni pasowania ognioszczelnego wyprowadza urządzenie z certyfikacji, nawet jeśli fizycznie działa. Część zamienna do urządzenia Ex musi utrzymać jego certyfikat, nie tylko funkcję.

Jak to wygląda u nas

Podaj strefę, wymagany rodzaj ochrony, grupę i klasę temperaturową oraz dane z tabliczki urządzenia, a osprzęt, dławnice i części dobierzemy z certyfikatem Ex odpowiadającym atmosferze i strefie, a nie do wizualnego odpowiednika. Dokumentację certyfikacyjną dołączamy do części. Wszystko z katalogu elektryki i automatyki.